Wat er gebeurt

Hij is er: 

Een verhalenbundel met als thema's verdriet, veerkracht en venijn

Fragment: Wat er gebeurt

...als je de top bereikt.

Ze zijn op 1600 meter vertrokken om naar de top van de Canigou, de heilige berg van de Catalanen van 2784 meter hoog, te klimmen. Emma is haar moeder al snel voor. Ingrid moet echt zo nu en dan even stilstaan, ze is tijdens de slingerende tocht met de 4-wheeldrive onverwacht wagenziek geworden en moet diep ademhalen om haar maag weer tot rust te brengen. Ze zijn niet de enigen die vanmorgen deze klim maken: langs de westkant van de berg, die nu in de schaduw ligt, ziet ze gestaag naar boven klimmende kleine figuurtjes langs de steile flanken slingeren. Emma is haar al veel te ver voor. Als een gems danst ze over het pad, behendig en onverschrokken. Ingrid ziet haar soms op handen en voeten en roept haar naam. Natuurlijk hoort ze haar niet.
Ze probeert er vaart achter te zetten. Langzaam komt ze in een goede loopcadans en kan ze regelmatiger ademhalen. Haar maag doet niet meer vervelend. Ze wordt niet meer steeds ingehaald. Het gaat goed. 

De berg wordt hogerop steeds kaler met angstwekkend steile puinhellingen, waar het pad in uitgesleten is. Ingrid begint weer sneller te lopen. Eén misstap kan fataal zijn. Ze kan het voor zich zien, hoe haar meisje als een beschadigde vlinder onderaan de helling ligt, haar lange blonde haar in een waaier om haar hoofd. Omdat ze nu aan de achterkant van de berg is ziet ze haar helemaal niet meer. Maar opeens is ze er weer, haar rode korte broekje als een dansende stip tegen de donkere berg. Er loopt iemand bij haar, het lijkt erop of ze samen praten. Ze staan even stil, ze wijst. Ingrid zwaait. Ze zwaait terug. De vrouw bij haar zwaait ook, op een manier die haar geruststelt. Haar tocht duurt nog bijna een uur maar na nog een paar korte, loodzware klimmetjes arriveert ze op de top. Er zijn daar een heleboel mensen, dat valt haar tegen. Het waait er heel hard, de zon brandt. Ze ziet Emma met de vrouw op een rotsblok zitten. Ze moet zich bijna door de menigte heen worstelen om bij hen te komen.

‘Dag mam, ben je daar eindelijk,’ Emma lacht. De vrouw naast haar draait zich ook naar Ingrid om. Verbijsterd kijken ze elkaar enkele seconden aan.
‘Josien?’
‘Ingrid’. Ze heeft haar naam onthouden. Bliksemsnel heeft haar verbaasde blik plaatsgemaakt voor een andere. Ze kijkt Ingrid vriendelijk glimlachend aan. Maar Ingrid voelt de blos die over haar gezicht schiet en ze kijkt weg, alweer.
‘Kennen jullie elkaar?’ Emma kijkt de vrouwen beurtelings aan.
‘Van vroeger,’ zegt Josien. ‘Van heel lang geleden.’ Ze lacht naar Emma. Ze maakt een volkomen ontspannen indruk. Ze zal het toch niet vergeten zijn?
‘Waren jullie vriendinnen!’ Emma lacht.
‘Eh…we zaten bij elkaar in de klas,’ zegt Ingrid.

In ieders leven komt het voor dat je onverwacht iemand uit je verleden ontmoet, op een brug in een Oostenrijks stadje, in de trein onderweg naar Berlijn. Bijna altijd is het een ontmoeting waar je later met plezier aan terugdenkt. Hoe verrassend was het je oude leraar Geschiedenis op de veerpont naar Terschelling of het meisje waar je ooit mee gekust hebt op de markt in Syracuse nog eens weer te zien! Wat kun je daar gelukkig van worden, even terug in je verleden te zijn, de lucht van warme perziken te ruiken, de warmte van die dag als een deken om je heen te voelen.

Zo’n aangename verrassing was dit niet.

Meer lezen? 'Wat er gebeurt' is nu verkrijgbaar bij boekhandel en bol.com en  je kunt 'm ook bij mij bestellen voor een gesigneerd exemplaar via  (€ 20 euro incl. verzending)

Martin Bril

De laatste weken twee boeken van Martin Bril gelezen: ‘Au revoir’ over zijn huis en andere avonturen in Frankrijk, m.n. Parijs, en ‘Het evenwicht’ met als ondertitel ‘Ineens kanker’ en een sticker: ‘een persoonlijk verslag van zijn ziekte’ die ik er onmiddellijk afgepeuterd heb en achterin het boek geplakt met de opmerking: Weerzinwekkende sticker, verwijderd 25-8-2011. Ondertussen heb ik het boek wel met morbide sensatiebelustheid in sneltreinvaart uitgelezen.

Martin Bril stierf drie weken voor mijn vader, in april 2009. Hij was natuurlijk aanmerkelijk jonger, 49 jaar, maar niet minder dol op leven. Zijn laatst bewaarde e-mail, enkele dagen voor zíjn dood, bestaat uit een bestellijst van Simenons die hij nog niet gelezen had. Je zou al die Simenons willen lezen als je Martin Bril’s boeken uit hebt. Al was ik nooit heel bijzonder geimponeerd door zijn Volkskrant columns, in de andere bundels en ook in zijn laatste, door zijn vrouw samengestelde boek ( het mens kan natuurlijk ook niet van de wind leven) staan echt juweeltjes van observaties en dan vooral ook de wijze van opschrijven. Nu luister ik naar ‘Souvenir d’un lieu cher’ van Tsjaichowski , gespeeld door Janine Jansen: ‘Nog voordat Janine met spelen was begonnen, vlogen mij de herinneringen aan dierbare plaatsen al om de oren. Straathoeken en bruggen in mijn eigen stad, boulevards en pleinen in Parijs, landweggetjes op het Franse platteland, de weg langs het Hoendiep, van Groningen over Enumatil naar Zuidhorn, de kade langs de Waal in Zaltbommel, het Beukenlaantje op de Holterberg, niet ver van Rijssen, enzovoorts, teveel om op te noemen.” En het klopt, het is veelomvattende, aangrijpende muziek die herinneringen waarvan je niet wist dat je ze had weet op te roepen.

Altijd als ik in ‘La Noblet’ ben lees ik een paar stukjes uit de boeken van Martin Bril die we daar hebben staan: soms irriteert me het grote verlangen van hem ‘erbij te horen’ en op pedanterige wijze afstand te doen van Medelanders, alsof hij niet zelf ook toerist is, andere keren begrijp ik het en ga net als hij met een krantje (en dan niet de Herald Tribune, maar gewoon het locale sufferdje) in een café in Orbec of L’Aigle een café noir drinken. En me ook voelen alsof dat heel gewoon is. Bij de plaatselijke bakker staan en een praatje aanknopen met een andere klant die de onmiskenbare gelijkenis met mijn broer opmerkt. Aan de slager vragen of hij boter verkoopt, waarna de man naar zijn eigen keuken achter de winkel verdwijnt een terugkeert met een klont margarine uit zijn eigen kuipje in een vetvrij papiertje en daar nog niks voor wil hebben ook. Blijft het feit dat ik altijd een soort zielsverwantheid heb gevoeld met Martin Bril. Raar genoeg: de paar keer dat ik hem op TV gezien heb vond ik hem een vervelende, wat hautaine man en wilde ik dat zo snel mogelijk vergeten. Dus dat doe ik ook. Laat hem maar lekker het land in gaan en rondkijken en opschrijven. Dat kon hij leuk, soms heel leuk, soms veel minder leuk. Pas in zijn latere werk kwamen echt pareltjes voor, zinnen die je even van je stuk brengen, waar je even op moet kauwen om ze ten volle te begrijpen en te doorgronden. Maar dat is natuurlijk ook weer mijn mening. Afijn.

Slechts één keer in zijn (of zijn vrouw’s) memoires steekt hij de hand in eigen boezem t.a.v. de ziekte die hem getroffen heeft. Dat verbaast me wel een beetje. Een leven lang liederlijk drankgebruik en gerook: een mens zou dan toch kunnen bedenken dat dat het gevolg is. Maar wellicht is dat weer mijn calvinistische inslag van schuld en boete: had je maar niet…..Maar goed. Hoeveel mensen die zo leven redden het ruimschoots tot hun tachtigste? Blijft jammer dat dat Martin Bril niet gegeven is. Heel jammer. Want ik mis hem, wat en hoe hij dingen zag, de mildheid waarmee hij de meest wrange gebeurtenissen kon beschrijven, de afkeer van en tegelijkertijd het stille mededogen met onze medemens. Observaties die je soms beschaamd maken, omdat je er zelf anders naar zou kijken, op zou reageren. Observaties die je aan het lachen maken vanwege de hilariteit ervan. Observaties die je aan het huilen maken, vanwege de machteloosheid en het onverbiddelijke einde ervan. Nog steeds is het leven een beetje leger, zonder Martin Bril. Als ook zonder Papa.